Het schoolplein: vechtpartij of pesten?

plaatje vuistEr is iets gaande op het schoolplein. Er wordt gevochten. Volwassenen snellen toe om de vechtersbazen uit elkaar te halen. ‘Wat is hier aan de hand?’ vraagt de conciërge. ‘Hij’, zegt een van de leerlingen wijzend, ‘gaf hem ineens een duw.’ Met beide jongens wordt een gesprek gevoerd. De jongen die begon met duwen, wordt een dag geschorst, want ‘vechten wordt hier niet getolereerd’.

Vast een herkenbare of voorstelbare situatie, want uit het leven gegrepen. Wat was hier werkelijk aan de hand? De geschorste jongen werd al wekenlang door een groepje gepest. Uitgescholden, zijn spullen afgepakt, achterna gezeten op het schoolplein. Op enig moment was voor hem de maat vol. Hij draaide zich om en gaf de eerste die hij zag een enorme duw waardoor deze achterover tegen anderen aan viel.

De volwassenen in een school verzuchtten dan: ‘(1) waarom zegt zo’n jongen dan niks in het gesprek dat ik met hem voer?’ ‘(2) Waarom zeggen andere leerlingen dan niet hoe het in elkaar zit?’’(3) Waarom komt zo’n leerlingen niet eerder naar mij toe om te zeggen dat hij gepest wordt? Heel frustrerend voor alle volwassenen binnen school, die het graag voor alle leerlingen veilig maken.

De antwoorden op de vragen: Vraag 1: omdat hij denkt dat zijn positie in de groep verslechtert als hij nu ‘klikt’ en het pesten erger wordt of omdat hij denkt dat hij ook niet had moeten beginnen met vechten. Vraag 2: omdat de meelopers die er omheen staan de pester(s) niet afvallen of omdat het antwoord het juiste is op de gestelde vraag. Vraag 3: omdat leerlingen het idee hebben – of de ervaring hebben – dat het niet helpt om over pesten te praten of omdat leerlingen denken dat het gepest aan hen ligt en ze het schaamtevol vinden om hiervoor uit te komen.

Er nog meer verklaringen.

Wat te doen? Drie tips:
– altijd in het achterhoofd houden dat wat je ziet niet altijd is ‘wat het is’;
– langer ‘onderzoek’ doen naar wat er aan de hand is: als leerkrachten/docenten eens een week extra goed kijken naar wat er zich afspeelt tussen deze leerlingen; ook in de meer vrije momenten; en ook andere klasgenoten bevragen (de helpers, buitenstaanders)
– om pestgedrag in de kiem te smoren is het belangrijk om alle leerlingen te leren: praten over pesten ≠ klikken. En niet door dit even te noemen of het ergens op te schrijven, maar ook andere methoden gebruiken om dit ‘tussen de oren’ te krijgen.

Meer concrete handvatten? Ik geef weer les op de cursus Anti-pestcoördinator op dinsdag 26 en woensdag 27 januari 2016.

www.omgaanmetpesten.nl